شئون اعتقادى آشنابوده است . ولى فقط فرزند ابوطالب است كه اين مسامحهء مذهبى را با چنين امتيازاتى عملى ساخت . مانعى ندارد كه به فصل « نه تعصب و نه افسار گسيختگى » اين كتاب مراجعه كنيد تا اصول عميقى را كه شخصيت عربى به‌وسيله على ( ع ) در موضوع مسامحه و اسباب و نتايج آن به دست آورد ، دريابيد . يكى از جالبترين خدمات على ( ع ) به قوميت عربى كه بدان وسيله صفات نهفتهء انسانى را در شخصيت عربى كشف كرد ، كشف قانون تحول در زندگى و تفسير روشن و دقيق آن و كوشش فراوان در استفاده از آن است . براساس اين مبدأ ، تمام عقيده‌ها ، نظريه‌ها ، فلسفه‌ها ، اديان و قوانين ، مقدمه‌اى براى آنچه درآينده مىآيد هستند و هيچ يك از آنها ابدى و جاودانى نيستند . كشف جالب على ( ع ) اين بود كه بدون كوشش و زحمت ، دريافت كه بهترين جنبشها و نهضتها آن است كه انسان را به مرحله‌اى بهتر و عاليتر برساند ، قبلًا بيان كرديم كه على ( ع ) تطور زندگى و وجود بهتر را از لحاظ روح و معنى ، وحدت مىبخشيد . نه اينكه تطور ، قسمتى از وجود بهتر يا وجود بهتر قسمتى از تطور باشد ، بلكه تطور يعنى وجود بهتر ، و وجود بهتر يعنى تطور ؛ پس در مبدأ علوى ، قيامها و نهضتها تطورى هستند كه در راه خير و زندگى بهتر ، كوشش مىكنند . طبق آنچه از روش فرزند ابوطالب درك مىشود ، اين تطور يك سنت طبيعى است و هيچ قدرتى نمىتواند آن را از كار انداخته يا متوقف سازد . انسان مىتواند اين حقيقت را درك كند و طبيعت را در اين راه يارى نمايد و از فرصتها به نفع خود بهره گيرد و خود را از خطر دشمنى با ناموس طبيعت نجات دهد . بديهى است كه اگر بخواهد در